Banaz'da Eğitimin Tarihi

Cumhuriyet öncesi, Banaz ve çevresinde Osmanlı dönemine ait fazla bilgi bulunmamakla birlikte H.1310/ M. 1892- 1893 yıllarına Hüdavendigar vilayeti salnamesinde Banaz’ da iki medrese olduğu dair bilgi mevcuttur. Ayrıca H. 1316/M. 1998 – 1899 tarihli Hüdavendigar vilayeti salnamesinde de Banaz’ iki medrese ve 678 zükr 363 inanz öğrencisi bulunan 38 iptidai ve sübyan mektebi bulunduğu kayıtlıdır. Bununla birlikte, XIX.Yüzyılın sonuna ait H.1317/ M. 1899 – 1900 tarihli Maarif salnamesinde Banaz ‘da medrese bulunduğuna dair kayıt bulunmamaktadır. Fakat Banaz’a bağlı Oturak Köyünde bir medresenin kaydı vardır. Bu medresenin 1889 ‘daki müderrisi Halil efendi ve öğrenci sayısı 10 ‘dur. XX. Yüzyılın başındaki H.1319 / M. 1901-1902 tarihindeki Maarif salnamesinde de Banaz’ın merkezinde medrese olduğuna dair bilgi yoktur. bu tarihte Oturak köyündeki medresenin müderrisi Osman efendidir, talebe sayısı da 172 ye yükselmiştir. Ayrıca Oturak medresenin banis olarak ta köy ahalisi zikredilmektedir. Banaz'da ve köylerinde yukarıda ifade edilen medreselerin dışında başka medresenin bulunduğuna dair bilgiye rastlanmamıştır. Cumhuriyet dönemine kadar ki eğitim- öğretim yapısı hakkında bilgi bulunmasa da muhtemelen yukarıda verdiğimiz yapı bazı ufak değişikliklerle devam etmiş olsa gerekir.

               Cumhuriyet döneminde Banaz ‘daki eğitim – öğretim kurumlarının niteliği ve niceliği tüm ülkede olduğu gibi Tevhid-i Tedrisat kanunu doğrultusunda şekillendirilmiştir. “ Tevhid – i tedrisat” kelime olarak öğretimlerin birleştirilmesi anlamına gelmektedir. Cumhuriyet döneminde, 3 mart 1924 tarihinde 430 sayılı “ tevhi- i tedrisat” kanununun kabul edilmesiyle ülkedeki bütün eğitim – öğretim kurumları Maarif Vekaletine bağlanmıştır. Daha önce geleneksel olarak alınan dini eğitim ile batı tarzında verilmeye çalışan eğitim sonucu ortaya çıkan ikilik, bu dönemde Tevhid-i tedrisat Kanunuyla ortadan kaldırmıştır.

              Banaz ilçesindeki ve köylerinde eğitim-öğretim kurumları 1956’ya kadar ilk ilkokul okullarından ibaretken 1956’dan sonra ortaokullarda açılmaya başlamıştır. Banaz ‘da ilk olarak Banaz orta okulu kurulmuştur. İlk açılan orta okul olması itibari ile hakkında bilgi vermekte fayda vardır. Banaz orta okulu 1956-1957 öğretim yılında, islam mahallesinde belediye’ye ait bir binada 2 ocak 1957 tarihinde açılmıştır. Bir müddet 31 ağustos ilkokulunda öğretime devam edilmiştir. Halk tarafından temin edilen arsaya, bakanlıkça yaptırılan binaya 1960 ve 1961 de geçilmiştir.